Begravelsen

Fire dagar etter ulykka, på ein torsdag, hadde me begravelse. Eg grua meg og var uroleg på førehand. Førebuingane hadde eg ikkje tatt så stor del i, eg klarte ikkje tenke i dei banar. Eg bestemte ein salme, Gje meg handa di ven, men den trur eg hadde blitt valgt uansett.

Då me kom til kyrkja hadde me i den nærmaste familien ei stund for oss sjølv. Det vart teke bilete for at gutane skal ha minner frå dagen.  Etterkvart kom det ganske masse folk. Mange eg ikkje visste kven var ein gong. Minstemann vart plassert eit par benker bak oss, eg hadde spurt naboen om ho kunne ta seg av han så eg kunne fokusere på eldstemann. Han hadde mange spørsmål som eg ikkje klarte å svare på... Kvifor det var eit teppe på bordet som kista sto på, og kva som var under det f.eks.

Eigentleg hugsar eg ikkje så mykje frå begravelsen. Hugsar best stemninga, og lyset. Det vart spelt Northing else matters og Stairway to heaven på orgel. Presten holdt tale. Det var salmar. Opplesing av helsingar på blomane.  Etter den siste salmen var det tid for å bære kista ut og gå den tunge vegen bort på gravbakken. Det er eit par hundre meter å gå, men eg hugsar lite av det.

Ved grava kasta presten jord på kista, Fager kveldssol smiler vart sunge, og kista vart seinka halvvegs ned i bakken. Presten kom bort til meg og sa at eg kunne berre ta kontakt om eg følte for det.

Mange kom og kondolerte oss. Og ein del eg ikkje kjente. Då me til slutt skulle gå frå gravbakken følte eg meg letta. Trykket som hadde bygd seg opp inni meg dagane fram mot begravelsen letta.

 

 

 

Dei første dagane

Den første tida etter ulykka er som ei stor tåke. Eg husker berre bruddstykker. Enkelte ting husker eg veldig detaljert, andre ting ikkje i det heile tatt. Dagen etter ulykka våkna eg tidlig. Hadde sove veldig lite den natta. Legen frå kriseteamet fraråda bruk av beroligande medisin første natta, men eg ville ikkje ha i det heile tatt, sidan eg hadde to små å ta meg av, i tillegg til at eg amma minsten.
Mor mi fulgte eldstemann i barnehagen, planen var å oppretthalde hans kvardag så godt det lot seg gjere. Barnehagen var blitt informert dagen før, og dei hadde allerede hatt møte. Ei lita stund var eg aleine heime med minsten, me låg i senga, og eg følte meg forferdelig skjør. Etterkvart kom resten av familien, og det blei folksomt igjen.

Den dagen ringte telefonen masse. Først ringte ein lege frå BUP. Eg hadde bedt om at dei skulle ta kontakt med meg då legen frå kriseteamet var hos oss dagen før. Fekk time allerede den dagen. Helsesøster ringte. Presten ringte. Legen min ringte mens eg snakka med presten. Barnehagen ringte og sa at eldsteguten hadde kasta opp. Han blei henta, og han var lei seg for at han hadde spydd opp skjeva si. Begravelsesbyrået kom. Begravelse blei planlagt. Eg måtte ta stilling til ting eg aldri i verden trudde eg skulle måtte ta stilling til som 28-åring. Spørsmålet om å få sjå han kom opp. Nokon i familien var sikre på at dei ville sjå han, eg hadde ikkje tenkt tanken. Det var mogeleg å få det til dagen etter. Eg var fryktelig usikker. Fekk vite at dersom eg var usikker burde eg gjere det. Sjansen kom aldri igjen.

Dagen etter kom presten. Me snakka om begravelsen, og om Lars. Ho trengte "materiell" til talen. Etter at ho hadde reist, reiste me ned på sjukehuset, der det skulle vere syning i kapellet. Eg hadde enno ikkje bestemt meg for om eg ville. Alle dei andre var inne før meg, og eg fekk bruke lang tid på å nærme meg og forberede meg. Legen frå kriseteamet var der. Sto lenge i døråpninga og såg inn på kista. Kunne sjå at han var skada. Eg svimla litt ei stund, eg hadde visst gløymt å ete den dagen. Eg hadde med meg ei spesiell rose frå hagen som eg hadde bestemt meg for å legge i kista til han, så eg skulle klare å nærme meg. Då eg kom inn sto eg og stirra på han i kista. Det var heilt merkeleg. Kunne sjå at det var han som låg der, samtidig som det ikkje var han. Det var akkurat som om han ikkje var der. Ansiktet var stivt, all mimikk som gjorde han til den har var, var vekke. Etterpå satt eg litt på ein benk i korridoren, og kom på at eg så gjerne skulle hatt ein hårlokk frå han... Han hadde så fint og mjukt hår. Det var ingen problem å få det til, og eg gjekk derfrå med ein bit av han innpakka i eit tørkepapir i lomma.

Å sjå han i kista er det verste eg nokon gong har gjort, samtidig som eg følte då, og fortsatt føler, at var heilt nødvendig. Eg følte meg veldig tom og rolig etterpå. Grein ikkje på over eit døgn.

Eg måtte bestemme om eldstemann skulle få sjå han og, men etter å ha sett kor skada han var bestemte eg at han ikkje skulle sjå han. Det var traumatisk nok for meg. Men sjølv om eg har sett han død i kista husker eg han fortsatt slik han var i live.

Onsdag, dagen før begravelsen, var me i kyrkja for å førebu eldstemann på begravelsen. Han fekk veldig god kontakt med presten, og fekk omvisning i kyrkja. Det syns han var spennande. Eg trur det var viktig at han var så forberedt som han kunne bli på det som skulle skje.

Resten av dagen husker eg fint lite av... Trur eg snakka med fastlegen min på telefonen. Ho hadde ordna med samtale til meg på psykiatrisk poliklinikk på fredagen, dagen etter begravelsen. Det meste av førebuingane til begravelsen var det svigermor som tok seg av. Eg syns det var heilt greit, eg svima rundt i mi eiga boble.

På kvelden var familien min og bestevenninna mi på besøk. Utruleg godt å ha venninna mi der, eg kjente eg var veldig uroleg den kvelden. Før eg la meg måtte eg på loftet og finne sko til dagen etter. Eg var ikkje sikker på kor dei var, og snakka litt med meg sjølv der oppe, og det tok ikkje lang tid før eg fann dei. Han var ein del på loftet og jobba, og eg følte ein ro over å vere der oppe.

Denne blei med han i kista. Det er ein tydelig symbolikk i den. Fire roser på samme stilk. Ei stor rose, litt vissen, ei litt mindre utsprungen rose, og to knoppar, eine litt større enn den andre...

Dagen då alt vart snudd opp ned

Tidleg ein søndagsmorgon i august 2012 vart livet brått snudd opp ned for meg og dei to gutane mine. Brutalt og uventa. Kvelden før var sambuaren min hjå naboen. Det regna og tordna den kvelden. Eg gjekk og la meg, og kl 2 vakna eg av minsteguten. Ringte til sambuaren min, og han sa han skulle komme ei lita stund etter. Eg sovna igjen, og vakna kl 6 av at minsten ville ha mat. Sambuaren min var ikkje der, sjølv om eg i løpet av natta/grytidleg morgon hadde fornæmma at han hadde vore der. Eldsteguten hadde i løpet av natta kome inn og lagt seg på faren si side av senga.

Eg ringte til sambuaren min. Lot det ringe heilt ut. Om igjen og om igjen. To gonger vart anropet avvist, så nokon måtte vere i andre enden. Eg ringte vel 10 gonger før eg tenkte at eg måtte stå opp og gå ut og sjå etter han. I tunet sto arbeidsbilen hans, men den andre bilen hans, den som eg pleide å køyra og, var vekke. Eg vart veldig uroleg, og ringde til mor hans. Ho kom fort. Me fortsatte å ringa han, og lurte på kva me skulle gjera.

Klokka var vel blitt 7.30 då ein sølvgrå stasjonsvogn kom køyrande. Sakka farten, og mannen i bilen såg opp på huset... Stoppa på andre sida av vegen... Bladde i nokre papir, før han gjekk ut av bilen og mot huset... Eg vart veldig uroleg. Hadde minsteguten på armen, og då eg såg det kvite på den svarte skjortekragen til mannen skjønte eg kva som var i ferd med å skje. Eg gav minsten til svigermor. Så ringte det på døra. Eg sto på kjøkkenet, han kom inn i gangen. "Det har vert ei trafikkulykke. Lars er død". Alt raste. Eg låg på golvet og skreik. Grein ikkje, berre hylte. Minstemann vart redd og skreik, og eldstemann holdt seg for øyrene. Eg hadde ikkje kapasitet til å ta meg av dei. Det var berre ein tilfeldighet at eg hadde fått tak i svigermor så tidleg på morgonen, og godt var det. Ho klarte å ta seg av dei på tross av at ho nettopp hadde fått vite at sonen var død.
Kom meg etterkvart inn på sofaen, og dei satt eg og skalv og sa "nei... nei..." mange gonger. Eg vart fysisk nummen i hender, føtter og ansikt. Etter ei stund reiste presten, og me måtte ta nokre tunge telefonar. Søstrene hans kom. Foreldra mine kom. Nettavisene la ut meir informasjon enn me hadde fått av presten. Eg ringte til politiet og ba dei komme heim til oss med meir info. Det tok ei stund før eg huska at det var eg som hadde ringt dei den morgonen. Svigermor ringte til sjukehuset, som sendte legen i kriseteamet.
Eg ringte tre aviser og ba dei vise litt respekt og fjerne bilder som viste litt for mykje for min del... Dei respekterte meg delvis.

Politiet kunne fortelle om stor fart, regnvåt veg, og deler av bilen spredt over eit stort område. Det ville bli gjort undersøkingar som ville gi meir informasjon blei me fortalt. Det var politiet som hadde hatt telefonen hans og avvist to av anropa frå meg.
Legen kom og snakka med oss, og spurte kven han kunne kontakte for oss. Han tok kontakt med begravelsesbyrået den dagen, og fastlege, BUP og helsesøster dagen etter.

Eldstemann var enno ikkje blitt forklart direkte kva som hadde skjedd. Eg syns det var vanskeleg å vite korleis det skulle bli fortalt. Det vart til at tanta hans sa det til han, på ein konkret måte. Han hadde litt spørsmål, og så fortsatte han å leike. Innimellom spurte han litt.

Heile dagen gjekk eg rundt i ei boble. Folk grein, eg klarte ikkje. Eg trudde ikkje på det. Klarte ikkje forstå at han var vekke for alltid. Men eg husker at eg tenkte at eg blei nødt til å selge huset.
Først då prest og begravelsesbyrå ringte byrja det å gå litt opp for meg. Då kom tårene. Eg satt på Baby Björn-krakken på badet, og ettermiddagsola skein inn glaset.

Seinare på kvelden kom han frå begravelsesbyrået. Det hasta litt å ordne med dødsannonsen som skulle i lokalavisa. Eg meldte meg ut av det, dei andre tok seg av det. Eg sa berre at eg ville ha eit hjerte på toppen.
Fekk masse meldingar på telefonen, og Facebook var full i hjerter. Det var mange som viste at dei brydde seg.

Heile dagen var det folk hos oss. Mor mi skulle bli hos oss så lenge me ville. Det vart fryktelig tomt på kvelden då alle untatt ho reiste. Såg på klokka og tenkte at for ein døgn sidan var han fortsatt i live... Det vart lite søvn den natta...

Ein start...

Ein søndag morgon i august 2012 vart livet brått snudd opp ned for meg og dei to gutane mine. Sambuaren min, og far til gutane, omkom i ei bilulykke. Minstemann var nesten 6 mnd, og eldstemann var to veker unna å fylle 4 år. Verda mi raste saman...

Bloggen vil eg bruke til å skrive av meg litt, mykje av dette har vore ganske traumatisk. Sjølv om eg får hjelp, er det godt å skrive av seg litt og. Eg føler meg veldig einsam med denne sorga, så kanskje vil bloggen etterkvart hjelpe andre som er i ein liknande situasjon?